Thông tư 58/2026/TT-BTC: chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ thay Thông tư 132/2018

Chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ hiện được hướng dẫn tại Thông tư 58/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ 01/7/2026, thay Thông tư 132/2018/TT-BTC. Thông tư áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày hoặc sau ngày 01/7/2026, nên doanh nghiệp có năm tài chính theo năm dương lịch sẽ dùng bộ sổ mới từ năm 2027. Bài viết tóm tắt đối tượng, bộ sổ và báo cáo tài chính.

1. Thông tư 58/2026/TT-BTC thay Thông tư 132/2018 từ khi nào?

Thông tư do Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn ký ngày 25/5/2026, đăng Công báo số 323 ngày 11/6/2026. Theo Điều 12, thông tư có hiệu lực từ 01/7/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày hoặc sau ngày 01/7/2026; Thông tư 132/2018/TT-BTC hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư 58 có hiệu lực.

Mốc “hiệu lực” và mốc “áp dụng” không trùng nhau:

• Năm tài chính theo năm dương lịch: năm 2026 bắt đầu 01/01/2026, trước mốc 01/7/2026. Năm tài chính đầu tiên bắt đầu sau mốc là năm 2027, từ 01/01/2027.
• Năm tài chính khác năm dương lịch, ví dụ bắt đầu từ 01/10: năm tài chính bắt đầu 01/10/2026 đã nằm sau mốc.

Ví dụ: một công ty TNHH thương mại ở phường Trấn Biên, năm tài chính theo năm dương lịch, đang ghi sổ theo Thông tư 132. Việc nên làm là chốt số liệu năm 2026, hỏi rõ cơ quan thuế cách xử lý năm này và chuẩn bị sổ mới cho 01/01/2027. Các văn bản cùng đợt có tại chuyên mục cập nhật chính sách.

2. Ai áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ?

Điều 1 giới hạn phạm vi ở chứng từ, ghi sổ, lập và trình bày báo cáo tài chính; nghĩa vụ thuế vẫn xác định theo pháp luật thuế. Điều 2 nêu đối tượng:

• Doanh nghiệp siêu nhỏ theo tiêu chí của pháp luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (số lao động tham gia bảo hiểm xã hội và doanh thu hoặc tổng nguồn vốn). Doanh nghiệp nên đối chiếu số liệu của mình với văn bản hiện hành trước khi xếp loại.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được lựa chọn áp dụng nếu có nhu cầu; đã chọn thì nhất quán trong năm tài chính.

Điều 4 bổ sung các quy tắc:

• Trong năm không còn là doanh nghiệp siêu nhỏ thì dùng tiếp thông tư đến hết năm tài chính, năm sau đổi chế độ phù hợp.
• Doanh nghiệp siêu nhỏ được chọn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, áp dụng nhất quán trong năm, chỉ đổi từ đầu năm tài chính sau.
• Được thiết kế thêm, sửa đổi biểu mẫu chứng từ và sổ, nếu tuân thủ Điều 16 và khoản 1–4 Điều 24 Luật Kế toán.

Ngoài Thông tư 133/2016 và Thông tư 99/2025, doanh nghiệp siêu nhỏ nay có thêm lựa chọn Thông tư 58; văn bản chỉ nói “chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa”, không nhắc trực tiếp Thông tư 99. Hộ kinh doanh muốn ghi sổ theo Thông tư 58 có thể tham khảo dịch vụ kế toán hộ kinh doanh.

3. Ai được làm kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ?

Điều 3 cho phép doanh nghiệp siêu nhỏ bố trí làm kế toán:

• Người thân của người đại diện theo pháp luật, giám đốc và cấp phó phụ trách tài chính: cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh chị em ruột.
• Người đang làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người thường xuyên mua, bán tài sản của doanh nghiệp.
• Hoặc thuê dịch vụ làm kế toán.

Doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc có kế toán trưởng; người phụ trách kế toán được ký thay kế toán trưởng trên chứng từ, sổ và báo cáo tài chính. Hỏi đáp của Bộ Tài chính ngày 15/10/2026 cũng xác nhận người quản lý doanh nghiệp siêu nhỏ không có vốn nhà nước được kiêm nhiệm kế toán.

Ví dụ: ở một xưởng in bao bì tại phường Long Bình, vợ giám đốc được làm kế toán, nhưng vẫn phải biết lập tờ khai và khóa sổ. Được mất giữa tự làm và thuê ngoài có trong bài doanh nghiệp nhỏ nên thuê kế toán hay tự làm; câu hỏi pháp lý xem bài doanh nghiệp mới thành lập có bắt buộc thuê kế toán không.

4. Sổ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ theo phương pháp nộp thuế

Thông tư 58 không dùng hệ thống tài khoản mà xây bộ sổ theo phương pháp nộp thuế GTGT và TNDN (Điều 5–8). Đổi phương pháp thuế thì đổi danh mục sổ.

Cách ghi sổ doanh thu, chi phí

Sổ S1, S2a, S2b ghi theo từng hóa đơn hoặc theo số tổng cộng kèm bảng dữ liệu chi tiết hóa đơn. Sổ S2b có các dòng chi phí: nguyên vật liệu, hàng hóa; tiền lương, bảo hiểm bắt buộc; khấu hao tài sản cố định; dịch vụ mua ngoài (điện, nước, internet, vận chuyển, thuê tài sản, sửa chữa); lãi vay; chi khác. Cuối sổ là thuế TNDN phải nộp, đã tạm nộp, còn phải nộp.

Doanh nghiệp dùng hóa đơn điện tử và được hệ thống của cơ quan thuế hỗ trợ xác định số thuế vẫn dùng sổ để theo dõi, đối chiếu với thông báo của cơ quan thuế.

Ví dụ: một tiệm sửa xe ở phường Tam Hiệp nộp cả hai loại thuế theo % doanh thu chỉ cần sổ S1-DNSN. Nếu chuyển sang khấu trừ GTGT và tính TNDN trên thu nhập tính thuế, tiệm phải dùng bốn sổ theo Điều 8. Cần người dựng bộ sổ, xem dịch vụ làm sổ sách kế toán.

5. Sổ và chứng từ bổ sung

Điều 9 cho phép mở thêm tùy nhu cầu: S4a Sổ chi tiết thanh toán công nợ, S4b Sổ tài sản cố định, S4c Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác, S4d Sổ theo dõi vốn chủ sở hữu.

Về chứng từ, doanh nghiệp theo Điều 5 dùng hóa đơn và chứng từ khác làm căn cứ ghi doanh thu; doanh nghiệp theo Điều 6–8 dùng thêm Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn. Chứng từ khác gồm Phiếu thu 01-TT, Phiếu chi 02-TT, Phiếu nhập kho 01-VT, Phiếu xuất kho 02-VT.

Ví dụ: doanh nghiệp thu mua nông sản ở phường Hố Nai mua trực tiếp của nông dân cần lập bảng kê đều đặn; nếu bán chịu cho đại lý thì nên mở thêm sổ S4a để đối chiếu công nợ cuối năm.

6. Báo cáo tài chính: ai phải lập, ai phải nộp

Với năm tài chính theo năm dương lịch, hạn 90 ngày rơi vào cuối tháng 3, cùng thời điểm quyết toán thuế TNDN.

Toàn bộ báo cáo tháng, quý, năm có trong bài các loại báo cáo doanh nghiệp phải lập định kỳ. Cần người lập B01, B02 và hồ sơ cuối năm, xem dịch vụ báo cáo tài chính và dịch vụ quyết toán thuế cuối năm.

7. Chuyển số dư từ Thông tư 132 sang Thông tư 58

Điều 11 hướng dẫn chuyển số dư tài khoản cũ sang số dư đầu kỳ của sổ mới:

Khi đổi chế độ (do đổi phương pháp thuế, hoặc chọn, bỏ chọn chế độ doanh nghiệp nhỏ và vừa), lấy số dư cuối kỳ sổ cũ chuyển sang đầu kỳ sổ mới.

1. Khóa sổ cũ: đối chiếu tiền, sao kê, công nợ, tồn kho với thực tế.
2. Lập bảng chuyển đổi từng tài khoản sang sổ nhận số dư.
3. Mở sổ mới theo phương pháp thuế đang áp dụng, nhập số dư đầu kỳ.
4. Lưu hồ sơ chuyển đổi cùng sổ cũ để giải trình khi cần.

8. Nên chọn Thông tư 58 hay Thông tư 133?

• Thông tư 58 phù hợp khi ít nghiệp vụ, chủ yếu theo dõi doanh thu, chi phí, tiền và thuế, người làm kế toán là người nhà hoặc kiêm nhiệm.
• Chế độ doanh nghiệp nhỏ và vừa như Thông tư 133/2016 phù hợp khi doanh nghiệp đang tăng trưởng, vay ngân hàng, có đối tác cần báo cáo đầy đủ, hoặc sắp vượt tiêu chí siêu nhỏ.
• Chọn bên nào cũng phải nhất quán cả năm, chỉ đổi từ đầu năm sau.

Ví dụ: một công ty dịch vụ vệ sinh công nghiệp ở phường Trảng Dài có hợp đồng trong KCN Biên Hòa 2 và định vay vốn mở rộng sang KCN Amata thì nên giữ chế độ doanh nghiệp nhỏ và vừa; nếu quy mô ổn định, Thông tư 58 giảm khối lượng ghi chép.

Doanh nghiệp mới thành lập có thể chọn ngay từ đầu, xem thêm bài doanh nghiệp mới thành lập cần làm gì về kế toán. Muốn có người theo dõi sổ và tờ khai định kỳ, xem dịch vụ kế toán trọn gói (từ 500.000đ/tháng khi chưa phát sinh hóa đơn, 1,5 triệu dưới 10 hóa đơn); đã có nhân sự nhưng cần rà soát, xem dịch vụ kế toán nội bộ.

Câu hỏi thường gặp

Thông tư 58/2026/TT-BTC áp dụng từ khi nào?

Hiệu lực từ 01/7/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày hoặc sau ngày 01/7/2026; với năm dương lịch là từ 01/01/2027.

Năm 2026 doanh nghiệp siêu nhỏ ghi sổ theo văn bản nào?

Thông tư 58 không có điều riêng cho phần còn lại của năm 2026; doanh nghiệp nên trao đổi với cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc đơn vị kế toán.

Hộ kinh doanh có bắt buộc áp dụng Thông tư 58 không?

Không. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được tự chọn; đã chọn thì nhất quán trong năm tài chính.

Vợ giám đốc có được làm kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ không?

Được. Điều 3 cho phép người thân của người đại diện theo pháp luật, giám đốc làm kế toán; doanh nghiệp không bắt buộc có kế toán trưởng.

Doanh nghiệp siêu nhỏ có phải nộp báo cáo tài chính không?

Nộp TNDN trên thu nhập tính thuế thì lập B01-DNSN, B02-DNSN và nộp trong 90 ngày; nộp TNDN theo % doanh thu thì không bắt buộc, trừ khi luật khác yêu cầu.

Doanh nghiệp siêu nhỏ có được dùng tiếp Thông tư 133 không?

Được chọn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, áp dụng nhất quán trong năm tài chính, chỉ đổi từ đầu năm sau.

Thông tin liên hệ

Kế Toán Biên Hòa hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh chọn chế độ kế toán, dựng sổ theo Thông tư 58/2026/TT-BTC, chuyển số dư, kê khai thuế, lập báo cáo tài chính và quyết toán thuế tại Biên Hòa, Trảng Bom, Long Thành, các KCN Amata, Biên Hòa 2, Loteco. Giờ làm việc thứ Hai đến thứ Bảy, 8:00–18:30.

Nguồn: Thông tư 58/2026/TT-BTC ngày 25/5/2026 của Bộ Tài chính (Công báo số 323 ngày 11/6/2026); hỏi đáp Bộ Tài chính ngày 15/10/2026. Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn cho trường hợp cụ thể.