Miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp mới thành lập theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP: ai được, ai không

Miễn thuế TNDN 3 năm là ưu đãi lớn nhất hiện nay cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, nhưng không phải công ty mới nào cũng được hưởng. Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định rõ điều kiện, ba nhóm bị loại trừ và cách chọn thời điểm bắt đầu miễn. Bài viết giúp chủ doanh nghiệp ở Biên Hòa tự kiểm tra, tốt nhất là trước khi nộp hồ sơ thành lập.

1. Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định gì về miễn thuế TNDN 3 năm

Nghị quyết 198/2025/QH15 (ngày 17/5/2025) đặt ra một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, trong đó có ưu đãi thuế cho doanh nghiệp mới. Nghị định 20/2026/NĐ-CP (6 chương, 17 điều) quy định chi tiết nghị quyết này; phần thuế thu nhập doanh nghiệp nằm ở Điều 7:

Doanh nghiệp được cấp giấy trước ngày 17/5/2025 mà còn trong thời gian ưu đãi thì được hưởng cho thời gian còn lại.

Số tiền không nhỏ. Một công ty TNHH thương mại ở phường Trấn Biên có doanh thu năm khoảng 2,5 tỷ đồng, thu nhập tính thuế 300 triệu đồng, thuế suất 15% thì thuế TNDN là 45 triệu đồng. Nếu thuộc diện miễn, khoản này không phải nộp.

2. Doanh nghiệp mới thành lập được miễn thuế khi nào

Để doanh nghiệp mới thành lập được miễn thuế, cần thỏa đồng thời ba điều kiện:

1. Là doanh nghiệp nhỏ và vừa theo tiêu chí của pháp luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
2. Đăng ký kinh doanh lần đầu, không hình thành từ một doanh nghiệp đã có.
3. Không thuộc nhóm loại trừ tại điểm b khoản 3 Điều 7 (mục 3).

Mốc tính là ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, không phải lúc có doanh thu hay có lãi.

Ví dụ: anh A chưa từng đứng tên đại diện hay góp vốn ở doanh nghiệp nào. Năm 2026 anh lập công ty TNHH một thành viên kinh doanh thiết bị điện tại phường Trấn Biên và tự làm giám đốc. Công ty là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đăng ký lần đầu, không vướng nhóm loại trừ, nên thuộc diện được miễn 3 năm.

Ưu đãi áp dụng cho cả thành lập công ty TNHH lẫn thành lập công ty cổ phần. Phần giấy tờ cần chuẩn bị có ở bài thành lập công ty tại Biên Hòa cần những gì.

3. Ba nhóm không được hưởng miễn thuế TNDN 3 năm

Điều kiện miễn thuế thu nhập doanh nghiệp không chỉ nằm ở chữ “mới thành lập” mà còn ở chỗ ai đứng sau doanh nghiệp.

Nhóm 1: doanh nghiệp hình thành từ doanh nghiệp khác

Doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu, chuyển đổi loại hình không được hưởng. Vì vậy, trước khi làm thủ tục đổi loại hình công ty hay tái cấu trúc, nên tính cả yếu tố thuế.

Nhóm 2: người chủ chốt đang giữ vai trò tương tự ở doanh nghiệp khác

Không được miễn nếu người đại diện theo pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất đã giữ đúng vai trò đó ở doanh nghiệp khác đang hoạt động, hoặc đã giải thể chưa được 12 tháng tính đến lúc thành lập doanh nghiệp mới. Riêng người đại diện theo pháp luật có ngoại lệ: trừ trường hợp người đó không phải là thành viên góp vốn.

Ví dụ chị B: chị B đang là giám đốc kiêm người góp vốn nhiều nhất ở một công ty in ấn còn hoạt động tại phường Long Bình. Chị lập thêm công ty bao bì, tiếp tục làm giám đốc và góp vốn nhiều nhất. Công ty bao bì không được miễn.

Ví dụ thuê giám đốc: một nhóm nhà đầu tư thuê giám đốc không góp vốn làm người đại diện cho công ty mới. Nhờ ngoại lệ trên, vai trò của người này không làm mất ưu đãi; nhưng điều kiện vẫn xét người có số vốn góp cao nhất: nếu người này đang là người góp vốn cao nhất ở doanh nghiệp khác còn hoạt động, công ty mới vẫn không được miễn.

Nhóm 3: một số khoản thu nhập đặc thù

Các khoản thu nhập tại khoản 3 Điều 18 Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 không được miễn, gồm một số khoản như: chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng dự án đầu tư; thu nhập từ dầu khí, khoáng sản; trò chơi điện tử trên mạng, hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt; sản xuất, kinh doanh ngoài Việt Nam. Danh sách đầy đủ cần đối chiếu theo luật.

Hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp: chưa có hướng dẫn rõ

Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 có ưu đãi riêng cho doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh. Đến ngày 19/10/2026, chúng tôi chưa thấy hướng dẫn xác định trường hợp này có bị coi là “chuyển đổi loại hình” theo nhóm 1 hay không, nên không đưa ra kết luận. Chủ hộ định chuyển lên công ty nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi khai. Nếu chỉ cần mô hình hộ, xem dịch vụ thành lập hộ kinh doanh.

4. Kỳ tính thuế đầu tiên dưới 12 tháng: chọn thời điểm bắt đầu miễn

Công ty được cấp giấy vào cuối năm sẽ có kỳ tính thuế đầu tiên rất ngắn. Khoản 5 Điều 7 cho hai lựa chọn khi kỳ đầu có thời gian hoạt động dưới 12 tháng:

• Miễn ngay từ kỳ tính thuế đầu tiên, dù kỳ đó chỉ vài tháng.
• Đăng ký với cơ quan thuế để thời gian miễn bắt đầu từ kỳ tính thuế tiếp theo.

Ví dụ: một công ty vận tải ở phường Tam Hiệp được cấp giấy tháng 11/2026. Kỳ đầu chỉ khoảng hai tháng, gần như chưa có lãi. Công ty có thể đăng ký để thời gian miễn bắt đầu từ kỳ tính thuế năm 2027; hai tháng cuối năm 2026 khi đó tính thuế theo quy định chung.

5. Miễn thuế không phải là miễn kê khai

Ngoài lựa chọn ở khoản 5, Nghị định 20/2026/NĐ-CP không đặt ra thủ tục đăng ký riêng để được miễn. Nhưng trong thời gian miễn, doanh nghiệp vẫn phải:

• Khai thuế tạm tính nếu có phát sinh theo quy định.
• Nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN năm; số thuế được miễn thể hiện trên tờ khai quyết toán.
• Lập và nộp báo cáo tài chính năm.

Sổ sách sai thì rủi ro truy thu là có thật. Dịch vụ khai thuế ban đầu giúp chọn đúng phương pháp tính thuế, chế độ kế toán từ đầu; cuối năm, dịch vụ quyết toán thuế cuối năm thể hiện đúng số thuế được miễn. Phân loại các nghĩa vụ thuế của công ty mới có ở bài doanh nghiệp mới thành lập cần đăng ký gì về thuế.

6. Quan hệ với các ưu đãi thuế TNDN khác

Năm 2026 có nhiều chính sách TNDN cùng lúc, dễ nhầm khi tự cộng gộp:

Nguyên tắc: thu nhập thuộc nhiều chính sách thì chọn mức có lợi nhất và giữ ổn định (khoản 4 Điều 7). Khi đã được miễn toàn bộ thì không còn số thuế để giảm thêm; với công ty ở ví dụ mục 1, 45 triệu đồng đã miễn hết thì không áp thêm mức giảm 30%.

Chi tiết xem bài Nghị định 141/2026/NĐ-CP về ngưỡng 1 tỷ, bài Nghị quyết 43/2026/QH16 giảm 30% thuế TNDN và, với công ty siêu nhỏ, bài Thông tư 58/2026/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ.

7. Checklist trước khi lập công ty để không mất ưu đãi

Có giấy chứng nhận rồi thì khó sửa cơ cấu, nên trước khi nộp hồ sơ hãy trả lời:

• Người dự kiến làm đại diện theo pháp luật có đang là đại diện ở doanh nghiệp khác còn hoạt động không, có góp vốn vào công ty mới không?
• Người góp vốn nhiều nhất có đang là người góp vốn cao nhất ở doanh nghiệp khác không?
• Nếu từng có doanh nghiệp đã giải thể, đến ngày dự kiến thành lập đã đủ 12 tháng chưa?
• Công ty mới có hình thành từ sáp nhập, chia, tách, chuyển đổi doanh nghiệp đang có không?
• Hoạt động dự kiến có thuộc nhóm thu nhập không được miễn không?
• Giấy chứng nhận dự kiến cấp vào tháng nào, có nên đăng ký bắt đầu miễn từ kỳ sau không?
• Ai ghi sổ, khai thuế từ tháng đầu?

Tình huống hay gặp ở Biên Hòa: hai vợ chồng có công ty xây dựng, muốn mở thêm công ty thương mại vật liệu. Nếu người chồng đứng tên đại diện kiêm góp vốn nhiều nhất ở cả hai công ty, công ty mới khó thuộc diện miễn. Cơ cấu góp vốn phải phản ánh đúng người bỏ vốn, vì Nghị định 296/2026/NĐ-CP đã cấm đứng tên thay người khác góp vốn.

Khi làm hồ sơ qua dịch vụ thành lập công ty tại Biên Hòa, chúng tôi rà các câu hỏi này cùng khách ngay ở khâu tư vấn cơ cấu vốn.

Câu hỏi thường gặp

Miễn thuế TNDN 3 năm tính từ khi nào?

Từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, tính liên tục. Kỳ đầu dưới 12 tháng thì được chọn bắt đầu miễn từ kỳ tính thuế tiếp theo.

Có phải nộp hồ sơ xin miễn thuế riêng không?

Nghị định 20/2026/NĐ-CP không quy định thủ tục riêng, ngoài việc đăng ký thời điểm bắt đầu khi kỳ đầu dưới 12 tháng. Doanh nghiệp vẫn khai thuế, quyết toán và nộp báo cáo tài chính.

Đang làm giám đốc công ty khác, lập công ty mới có được miễn không?

Tùy vai trò. Nếu bạn là đại diện theo pháp luật có góp vốn ở công ty cũ còn hoạt động và giữ vai trò đó ở công ty mới thì không được miễn; nếu không góp vốn thì có ngoại lệ, nhưng vẫn xét người có vốn góp cao nhất.

Đang được miễn thì có được giảm thêm 30% không?

Khi thu nhập đã được miễn toàn bộ thì không còn số thuế để giảm thêm.

Hộ kinh doanh chuyển lên công ty có được miễn 3 năm không?

Hiện chưa có hướng dẫn rõ trường hợp này có bị coi là chuyển đổi loại hình hay không. Chủ hộ nên hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi khai.

Thông tin liên hệ

Kế Toán Biên Hòa hỗ trợ thành lập công ty TNHH, công ty cổ phần, đổi loại hình, khai thuế ban đầu, ghi sổ kế toán và quyết toán thuế TNDN tại các phường Trấn Biên, Biên Hòa, Long Bình, Tam Hiệp, Trảng Dài, Hố Nai, khu vực Trảng Bom, Long Thành và các KCN Amata, Biên Hòa 2, Loteco; làm việc thứ 2 đến thứ 7, 8:00–18:30.

Nguồn: Nghị định 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026 của Chính phủ (Cổng thông tin điện tử Chính phủ); Nghị quyết 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15; hỏi đáp của Bộ Tài chính ngày 30/03/2026. Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn cho trường hợp cụ thể.