Doanh nghiệp phải nộp những loại thuế nào?

Câu hỏi “doanh nghiệp phải nộp những loại thuế nào” có một câu trả lời ngắn và một câu trả lời đúng. Ngắn: thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân. Đúng: còn tùy ngành nghề, tùy loại giao dịch và tùy năm — trong đó năm 2026 có một thay đổi lớn là lệ phí môn bài đã chấm dứt. Bài viết liệt kê đầy đủ từng loại, kèm bảng tổng hợp cuối bài.

Tổng quan các nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp

Nghĩa vụ thuế của một doanh nghiệp chia thành ba tầng:

• Tầng bắt buộc với gần như mọi doanh nghiệp: thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân khấu trừ từ lương.
• Tầng phát sinh theo giao dịch: thuế nhà thầu, thuế xuất nhập khẩu, thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng vốn.
• Tầng đặc thù theo ngành: thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Rất nhiều doanh nghiệp nhỏ tại Biên Hòa chỉ chạm tới tầng thứ nhất trong suốt vòng đời hoạt động. Nhưng biết đủ ba tầng là cần thiết, vì chỉ một hợp đồng với đối tác nước ngoài cũng đủ kéo theo nghĩa vụ mới.

Thuế giá trị gia tăng

Là thuế gián thu tính trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ. Doanh nghiệp thu hộ từ khách hàng và nộp lại cho ngân sách.

• Phương pháp khấu trừ (áp dụng cho phần lớn doanh nghiệp): số phải nộp = thuế đầu ra − thuế đầu vào được khấu trừ.
• Phương pháp trực tiếp: tính theo tỷ lệ % trên doanh thu, dùng cho một số trường hợp có quy mô nhỏ hoặc hoạt động đặc thù.

Mức thuế suất phổ thông là 10%, ngoài ra có nhóm 5%, nhóm 0% (hàng xuất khẩu) và nhóm không chịu thuế. Từ 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026, theo Nghị quyết 204/2025/QH15, phần lớn hàng hóa dịch vụ đang chịu thuế suất 10% được giảm còn 8% — nhưng một số nhóm không thuộc diện giảm, nên việc áp thuế suất cần tra cứu theo danh mục thay vì áp đồng loạt.

Một điểm quan trọng của Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15: hóa đơn mua vào từ 5 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ. Ngưỡng 20 triệu đồng của luật cũ đã không còn.

Thuế thu nhập doanh nghiệp

Là thuế trực thu tính trên phần lợi nhuận chịu thuế của doanh nghiệp trong năm. Công thức rút gọn: thu nhập tính thuế = doanh thu − chi phí được trừ + các khoản thu nhập khác − các khoản lỗ được chuyển và phần trích quỹ theo quy định.

Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, thuế suất được chia theo quy mô doanh thu:

Doanh thu làm căn cứ xác định mức 15% hoặc 17% là tổng doanh thu của kỳ tính thuế liền trước. Hai mức ưu đãi này không áp dụng cho công ty con, công ty có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp còn lại trong quan hệ đó không đáp ứng điều kiện — quy định nhằm ngăn việc chia nhỏ doanh nghiệp để hưởng thuế suất thấp.

Ngoài ra, doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới còn có thể thuộc diện miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, theo chính sách hỗ trợ kinh tế tư nhân.

Về cách nộp: không có tờ khai theo quý, doanh nghiệp tạm nộp tiền chậm nhất ngày 30 của tháng đầu quý sau, tổng bốn quý tối thiểu 80% số phải nộp cả năm, phần còn lại nộp khi quyết toán.

Thuế thu nhập cá nhân

Doanh nghiệp không phải người nộp thuế thu nhập cá nhân, mà là tổ chức khấu trừ và nộp thay cho người lao động cùng các cá nhân nhận thu nhập từ doanh nghiệp.

• Với lao động ký hợp đồng từ 3 tháng trở lên: khấu trừ theo biểu lũy tiến từng phần sau khi trừ giảm trừ gia cảnh và các khoản được trừ.
• Với lao động thời vụ, cộng tác viên chi trả từ mức quy định trở lên trong một lần: khấu trừ theo tỷ lệ 10%, trừ trường hợp cá nhân làm cam kết đủ điều kiện.
• Với cổ tức, chuyển nhượng vốn, trúng thưởng trả cho cá nhân: khấu trừ theo tỷ lệ riêng của từng loại thu nhập.

Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, thay cho mức 11 triệu và 4,4 triệu trước đây. Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi còn rút biểu lũy tiến từ 7 bậc xuống 5 bậc, có hiệu lực từ 01/7/2026 — bảng lương và phần mềm tính thuế cần được cập nhật theo hai mốc này.

Lệ phí môn bài

Đây là thay đổi lớn nhất mà nhiều tài liệu trên mạng chưa cập nhật. Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, việc thu và nộp lệ phí môn bài chấm dứt từ ngày 01/01/2026.

Nghĩa là từ năm 2026 trở đi, doanh nghiệp:

• Không phải nộp tiền lệ phí môn bài hằng năm.
• Không phải nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài khi mới thành lập hay khi lập thêm đơn vị phụ thuộc.
• Không còn mốc hạn “30/01 nộp thuế môn bài” như các bài hướng dẫn cũ vẫn ghi.

Nếu doanh nghiệp còn nợ lệ phí môn bài của các năm trước 2026 thì nghĩa vụ đó vẫn phải xử lý — việc chấm dứt áp dụng cho nghĩa vụ phát sinh từ 2026, không xóa nợ cũ.

Thuế nhà thầu

Áp dụng khi doanh nghiệp Việt Nam chi trả cho tổ chức, cá nhân nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam mà bên nước ngoài không hiện diện pháp nhân ở đây. Thuế nhà thầu thực chất gồm hai phần: phần giá trị gia tăng và phần thu nhập doanh nghiệp (hoặc thu nhập cá nhân nếu bên nhận là cá nhân).

Các trường hợp doanh nghiệp nhỏ hay vướng mà không biết:

• Mua phần mềm, dịch vụ quảng cáo trực tuyến, dịch vụ điện toán đám mây của nhà cung cấp nước ngoài.
• Trả phí bản quyền, phí license, phí tư vấn cho công ty mẹ hoặc đối tác ở nước ngoài.
• Trả lãi vay cho tổ chức, cá nhân nước ngoài.
• Thuê chuyên gia nước ngoài sang lắp đặt, bảo trì thiết bị.

Nghĩa vụ khai và nộp thuộc về bên Việt Nam. Đây là loại thuế bị bỏ sót nhiều nhất khi quyết toán, đặc biệt ở doanh nghiệp có giao dịch với công ty mẹ.

Thuế xuất nhập khẩu và các loại thuế đặc thù

Nhóm này chỉ phát sinh với doanh nghiệp có hoạt động tương ứng:

• Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu: nộp khi làm thủ tục hải quan. Hàng nhập khẩu thường kèm cả thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu và có thể có thuế tiêu thụ đặc biệt.
• Thuế tiêu thụ đặc biệt: với rượu, bia, thuốc lá, ô tô dưới 24 chỗ, xăng, điều hòa công suất nhỏ, kinh doanh vũ trường, karaoke, casino, đặt cược, golf…
• Thuế bảo vệ môi trường: với xăng dầu, than, túi ni lông thuộc diện chịu thuế, một số hóa chất.
• Thuế tài nguyên: với hoạt động khai thác khoáng sản, nước thiên nhiên, lâm sản tự nhiên.
• Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và tiền thuê đất: với doanh nghiệp có quyền sử dụng đất hoặc thuê đất của nhà nước.

Không phải doanh nghiệp nào cũng phát sinh tất cả các loại thuế

Một công ty thương mại nhỏ tại Biên Hòa, bán hàng trong nước, có 5 nhân viên, thường chỉ có ba nghĩa vụ: kê khai thuế giá trị gia tăng theo quý, khấu trừ thuế thu nhập cá nhân từ lương, và tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quý rồi quyết toán cuối năm. Không có thuế nhà thầu, không có thuế xuất nhập khẩu, không có thuế tiêu thụ đặc biệt, và từ 2026 cũng không còn lệ phí môn bài.

Điều cần cảnh giác không phải là danh sách dài, mà là thời điểm doanh nghiệp bước sang một loại giao dịch mới: lần đầu nhập khẩu, lần đầu ký hợp đồng với đối tác nước ngoài, lần đầu trả cổ tức. Mỗi lần như vậy nên kiểm tra lại nghĩa vụ thuế đi kèm trước khi ký, không phải sau khi thanh toán.

Bảng tổng hợp các loại thuế doanh nghiệp thường gặp

Lịch chi tiết cho từng mốc trong năm có ở bài lịch kê khai và nộp thuế doanh nghiệp và bảng lịch theo tháng ở bài lịch nộp báo cáo thuế năm 2026.

Câu hỏi thường gặp

Năm 2026 doanh nghiệp có phải nộp thuế môn bài không?

Không. Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, việc thu và nộp lệ phí môn bài chấm dứt từ ngày 01/01/2026. Doanh nghiệp không phải nộp tiền và cũng không phải nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài.

Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hiện nay là bao nhiêu?

Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15: 15% với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng, 17% với doanh thu trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng, 20% với các trường hợp còn lại. Doanh thu căn cứ là của kỳ tính thuế liền trước.

Thuế giá trị gia tăng năm 2026 là 8% hay 10%?

Phần lớn hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10% được giảm còn 8% từ 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026 theo Nghị quyết 204/2025/QH15. Tuy nhiên có nhóm không thuộc diện giảm, nên phải đối chiếu danh mục cho từng loại hàng hóa, dịch vụ chứ không áp dụng đồng loạt.

Mua phần mềm hoặc chạy quảng cáo của công ty nước ngoài có phải nộp thuế gì không?

Có thể phát sinh thuế nhà thầu. Khi doanh nghiệp Việt Nam chi trả cho tổ chức nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam, bên Việt Nam có nghĩa vụ khấu trừ và nộp thay. Đây là khoản bị bỏ sót nhiều nhất khi quyết toán.

Doanh nghiệp mới thành lập có được miễn thuế không?

Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới có thể thuộc diện miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu (Nghị định 20/2026/NĐ-CP). Ưu đãi này không áp dụng với doanh nghiệp hình thành do chia, tách, sáp nhập, chuyển đổi loại hình, hoặc khi người góp vốn nhiều nhất đã giữ vai trò đó ở một doanh nghiệp khác đang hoạt động; điều kiện chi tiết xem bài miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp mới thành lập. Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp không đồng nghĩa miễn nghĩa vụ kê khai — vẫn phải nộp tờ khai, quyết toán và báo cáo tài chính đúng hạn.

Doanh nghiệp không phát sinh doanh thu có phải nộp thuế không?

Không phát sinh doanh thu thì thường không phát sinh số thuế phải nộp, nhưng nghĩa vụ kê khai vẫn còn nguyên. Nội dung này được phân tích riêng ở bài không phát sinh doanh thu có phải kê khai thuế không.

Thông tin liên hệ

Kế Toán Biên Hòa cung cấp dịch vụ kế toán – thuế và pháp lý doanh nghiệp tại Biên Hòa, Đồng Nai: kế toán trọn gói theo tháng, làm sổ sách, lập báo cáo tài chính, quyết toán thuế cuối năm, khai thuế ban đầu, hóa đơn điện tử, chữ ký số, bảo hiểm xã hội, thành lập công ty và thay đổi đăng ký kinh doanh.