Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 hiệu lực từ 01/7/2026: những thay đổi doanh nghiệp cần biết

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ 01/7/2026. Đây là khung pháp lý mới cho toàn bộ hoạt động quản lý thuế: đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, kiểm tra và xử lý nợ.

Bài này tóm tắt những thay đổi chạm trực tiếp tới doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Biên Hòa, kèm việc cần làm với từng thay đổi.

Mã số thuế cá nhân nay là số định danh cá nhân

Với cá nhân, mã số thuế là số định danh cá nhân được cấp theo pháp luật về căn cước. Không còn tồn tại song song hai dãy số.

Việc cần làm: rà lại hồ sơ đăng ký thuế của người lao động trong doanh nghiệp, đặc biệt là những người được cấp mã số thuế từ lâu và chưa đồng bộ với số căn cước. Nghị định 252/2026/NĐ-CP có quy định giảm bớt thủ tục ở đây: khi Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối với hệ thống thuế, cá nhân không cần làm thủ tục thay đổi thông tin — hệ thống tự đồng bộ và thông báo.

Thời hạn khai bổ sung rút từ 10 năm xuống 5 năm

Người nộp thuế tự phát hiện sai sót và khai bổ sung trong vòng 5 năm kể từ khi hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ có sai sót, thay vì 10 năm như trước.

Đây là thay đổi hai mặt. Mặt được: hồ sơ cũ khép lại sớm hơn, doanh nghiệp bớt phải lưu trữ và giải trình cho những kỳ quá xa. Mặt phải lưu ý: cửa sổ tự sửa sai hẹp lại một nửa. Sai sót của một kỳ nếu không được phát hiện trong 5 năm thì không còn cơ hội tự điều chỉnh.

Việc cần làm: nếu doanh nghiệp đang có sổ sách nhiều năm chưa được rà soát, nên soát lại sớm. Đây là phần công việc thuộc làm sổ sách kế toán và quyết toán thuế cuối năm.

Quản lý theo rủi ro và hoàn thuế tự động

Cơ quan thuế phân nhóm người nộp thuế để áp chế độ quản lý phù hợp, thay vì áp dụng một quy trình chung cho tất cả. Đi kèm là cơ chế hoàn thuế tự động dựa trên dữ liệu và kết quả đánh giá rủi ro.

Về kiểm tra thuế, luật ưu tiên kiểm tra trực tuyến trên dữ liệu điện tử, hạn chế kiểm tra trực tiếp gây cản trở hoạt động bình thường của doanh nghiệp, và tránh kiểm tra trùng lặp.

Ý nghĩa thực tế: chất lượng dữ liệu khai báo trở thành thứ quyết định doanh nghiệp bị xếp vào nhóm rủi ro nào. Khai đủ, đúng hạn, số liệu khớp giữa hóa đơn — tờ khai — báo cáo tài chính nay có giá trị trực tiếp chứ không chỉ để tránh phạt.

Sàn thương mại điện tử khấu trừ và nộp thuế thay

Chủ quản nền tảng thương mại điện tử có chức năng thanh toán chịu trách nhiệm khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế đã khấu trừ của người bán trên nền tảng. Người nước ngoài kinh doanh trên nền tảng số tại Việt Nam cũng là người nộp thuế và phải khai, nộp thuế tại Việt Nam.

Việc cần làm: doanh nghiệp bán hàng qua sàn cần đối chiếu số thuế sàn đã khấu trừ với sổ sách của mình, tránh khai trùng hoặc bỏ sót. Với kênh không có chức năng đặt hàng và thanh toán, người bán vẫn tự kê khai như trước.

Tiền chậm nộp và trường hợp không bị phạt

Quy định về sự cố kỹ thuật là điểm mới đáng chú ý. Trước đây doanh nghiệp gặp lỗi cổng thuế vào ngày cuối hạn thường phải tự chịu. Nay đã có căn cứ để không bị tính chậm nộp — nhưng cần lưu lại bằng chứng về sự cố.

Hóa đơn điện tử bắt buộc, gồm ba loại

Luật khẳng định hóa đơn điện tử bắt buộc cho tất cả giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, gồm ba loại: có mã của cơ quan thuế, không có mã, và khởi tạo từ máy tính tiền.

Chi tiết thi hành nằm ở Nghị định 254/2026/NĐ-CP — xem bài Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử. Doanh nghiệp chưa có chữ ký số hoặc đang dùng giải pháp cũ nên rà lại, xem dịch vụ chữ ký số và hóa đơn điện tử.

Quy định chuyển tiếp

Luật có quy định chuyển tiếp: các trường hợp phát sinh trước ngày 01/7/2026 tiếp tục áp dụng quy định của pháp luật tại thời điểm phát sinh. Nghĩa là không hồi tố — nghĩa vụ của các kỳ trước vẫn xử lý theo luật cũ.

Điều này quan trọng khi doanh nghiệp đang xử lý hồ sơ tồn của năm 2025 hoặc nửa đầu 2026: đừng áp quy định mới ngược về các kỳ đó.

Câu hỏi thường gặp

Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày nào?

Từ 01/7/2026. Riêng Điều 13 về khai thuế với hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và quy định về hóa đơn điện tử của hộ, cá nhân kinh doanh tại Điều 26 có hiệu lực sớm hơn, từ 01/01/2026.

Khai bổ sung 5 năm tính từ thời điểm nào?

Tính từ khi hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai sót, không phải từ ngày phát hiện sai sót.

Mức tiền chậm nộp thuế hiện nay là bao nhiêu?

0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.

Doanh nghiệp bị lỗi hệ thống của cơ quan thuế vào ngày cuối hạn thì sao?

Luật quy định người nộp thuế không bị phạt và không bị tính tiền chậm nộp nếu không thực hiện được nghĩa vụ do sự cố kỹ thuật của hệ thống. Nên lưu lại ảnh chụp màn hình, thông báo lỗi và thời điểm để làm bằng chứng.

Hồ sơ thuế phát sinh năm 2025 có bị áp luật mới không?

Không. Các trường hợp phát sinh trước 01/7/2026 tiếp tục áp dụng quy định pháp luật tại thời điểm phát sinh.

Về Kế Toán Biên Hòa

Kế Toán Biên Hòa cung cấp dịch vụ kế toán — thuế và pháp lý doanh nghiệp trọn gói tại Biên Hòa, Đồng Nai: kế toán trọn gói, khai thuế ban đầu, làm sổ sách kế toán, báo cáo tài chính và quyết toán thuế cuối năm.

Xem thêm các bản cập nhật khác tại chuyên mục Cập nhật chính sách, hoặc bài tổng quan 4 văn bản thuế mới có hiệu lực từ 01/7/2026.

Nguồn tham khảo: Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (Quốc hội thông qua 10/12/2025) — Hệ thống văn bản Chính phủ (vanban.chinhphu.vn), Công báo Chính phủ (congbao.chinhphu.vn), Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật (vbpl.vn) và Cổng Xây dựng chính sách pháp luật (xaydungchinhsach.chinhphu.vn). Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn cho trường hợp cụ thể.