Đồng hành cùng doanh nghiệp tại Biên Hòa – Đồng Nai
Tuyển dụng Hotline: 0968 792 927 Thứ 2 – Thứ 7: 8:00 – 18:30

Nghị định 398/2026/NĐ-CP: cách khai giảm 30% thuế TNDN, TNCN theo quý và Mẫu 01, 02, 03

Cập nhật: 20/11/2026 · 12 phút đọc · Kế Toán Biên Hòa
Nghị định 398/2026/NĐ-CP: cách khai giảm 30% thuế TNDN, TNCN theo quý và Mẫu 01, 02, 03

Nghị định 398/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 29/10/2026 và có hiệu lực ngay từ ngày ký — đây là văn bản hướng dẫn chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân cho doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng. Sau hai tháng chờ đợi, doanh nghiệp tại Biên Hòa đã có căn cứ để tự trừ 30% ngay khi tạm nộp thuế theo quý, còn hộ, cá nhân kinh doanh có ba biểu mẫu kê khai riêng: Mẫu 01, Mẫu 02 và Mẫu 03.

Tóm tắt nhanh: Nghị định 398/2026/NĐ-CP ký ngày 29/10/2026, hiệu lực từ 29/10/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Doanh nghiệp dự kiến doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý; nếu quyết toán phát hiện doanh thu vượt 10 tỷ đồng thì nộp đủ số thiếu, tiền chậm nộp xử lý theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Cá nhân kinh doanh kê khai giảm theo Mẫu 01; tổ chức khấu trừ, khai thay dùng Mẫu 02; vượt ngưỡng 10 tỷ đồng thì khai điều chỉnh theo Mẫu 03 và không bị tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ của kỳ vượt ngưỡng.

1. Nghị định 398/2026/NĐ-CP nằm ở đâu trong chuỗi chính sách giảm thuế

Nghị quyết 43/2026/QH16 của Quốc hội (hiệu lực từ 24/8/2026) đã chốt chủ trương: giảm 30% số thuế TNDN và thuế TNCN từ kinh doanh phải nộp của kỳ tính thuế 2026 và 2027 cho đối tượng có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng. Chúng tôi đã phân tích nghị quyết này trong bài giảm 30% thuế TNDN, TNCN theo Nghị quyết 43/2026/QH16 — khi đó nghị định hướng dẫn còn chưa ban hành, doanh nghiệp biết mình được giảm nhưng chưa biết khai thế nào.

Nghị định 398/2026/NĐ-CP lấp đúng khoảng trống đó. Văn bản quy định cách xác định doanh thu để xét ngưỡng 10 tỷ đồng, trình tự tự giảm khi tạm nộp quý, các biểu mẫu kê khai và cách xử lý khi khai bổ sung hoặc khi doanh thu thực tế vượt ngưỡng. Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ký 29/10/2026 và áp dụng trọn cho cả kỳ tính thuế 2026, 2027.

Nhóm kế toán rà soát hồ sơ doanh thu của doanh nghiệp trong cuộc họp
Doanh nghiệp doanh thu không quá 10 tỷ đồng tự xác định số thuế được giảm ngay khi tạm nộp quý theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP.

2. Doanh thu 10 tỷ đồng được tính như thế nào

Với doanh nghiệp, đây là điểm nhiều người đoán sai nhất trước khi nghị định ra. Doanh thu làm căn cứ xét ngưỡng không chỉ là doanh thu bán hàng. Theo khoản 3 Điều 3 của nghị định, doanh thu gồm:

  • Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu);
  • Doanh thu hoạt động tài chính — lãi tiền gửi, lãi cho vay, chênh lệch tỷ giá…;
  • Thu nhập khác — thanh lý tài sản, tiền phạt vi phạm hợp đồng được bồi thường…

Doanh nghiệp có chi nhánh, địa điểm kinh doanh hạch toán phụ thuộc thì doanh thu xét ngưỡng là số trên báo cáo tài chính tổng hợp năm, gồm cả đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh. Không thể “tách” chi nhánh ra để mỗi nơi dưới 10 tỷ đồng.

Một công ty bán hàng được 9,6 tỷ đồng nhưng có thêm 300 triệu lãi tiền gửi và 200 triệu thanh lý xe cũ sẽ có doanh thu xét ngưỡng 10,1 tỷ đồng — không được giảm của năm đó. Doanh nghiệp đang ở sát ngưỡng cần cộng đủ ba cấu phần này khi ước doanh thu, đừng chỉ nhìn sổ bán hàng.

Trường hợp kỳ tính thuế đặc biệt

Doanh nghiệp mới thành lập có kỳ tính thuế đầu tiên, hoặc doanh nghiệp chuyển đổi, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể có kỳ tính thuế cuối cùng dưới 3 tháng và được cộng vào kỳ tính thuế 2026 hoặc 2027 để tạo thành một kỳ, thì doanh thu và số thuế được giảm xác định theo cả kỳ tính thuế đã gộp đó.

3. Doanh nghiệp: tự trừ 30% ngay khi tạm nộp quý

Cơ chế của nghị định là tự xác định — tự chịu trách nhiệm. Doanh nghiệp dự kiến tổng doanh thu kỳ tính thuế 2026 (hoặc 2027) không quá 10 tỷ đồng thì tự tính số thuế được giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý, không phải xin phép hay chờ cơ quan thuế chấp thuận.

Thứ tự tính vẫn như Nghị quyết 43: tính thuế TNDN theo quy định bình thường, trừ phần ưu đãi thuế đang hưởng (nếu có), rồi mới giảm 30% trên số còn phải nộp. Ví dụ giả định cho một công ty dịch vụ tại Biên Hòa:

Chỉ tiêu quý IV/2026 Số tiền
Doanh thu dự kiến cả năm 2026 8 tỷ đồng (≤ 10 tỷ → thuộc diện giảm)
Thuế TNDN tạm tính quý IV (thuế suất 17%) 30 triệu đồng
Giảm 30% theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP 9 triệu đồng
Số tạm nộp quý IV 21 triệu đồng

Khi quyết toán năm, số thuế được giảm của cả kỳ sẽ được xác định lại theo doanh thu thực tế. Hai tình huống cần nắm:

  • Doanh thu thực tế vẫn không quá 10 tỷ đồng: số giảm chốt theo quyết toán; phần chênh lệch với số đã tạm nộp xử lý như quy trình quyết toán bình thường.
  • Doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng: doanh nghiệp không thuộc diện giảm của năm đó, phải kê khai, nộp đủ số thuế thiếu so với số phải nộp. Tiền chậm nộp (nếu có) xử lý theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Riêng trường hợp khai bổ sung sau này làm tăng số thuế phải nộp của kỳ 2026, 2027 — kể cả tăng theo kết luận thanh tra, kiểm tra — thì phần tăng thêm vẫn được giảm 30% nếu doanh nghiệp còn đủ điều kiện. Ngược lại, khai bổ sung làm giảm số thuế thì số được giảm cũng điều chỉnh giảm theo, tiền nộp thừa xử lý theo pháp luật quản lý thuế.

Kế toán đối chiếu chứng từ và số liệu trước kỳ tạm nộp thuế quý
Số thuế được giảm do doanh nghiệp tự xác định khi tạm nộp quý và chốt lại khi quyết toán năm.

4. Doanh nghiệp chia, tách để “lách ngưỡng” bị loại rõ ràng

Nghị định cụ thể hóa điều khoản chống lách ngưỡng của Nghị quyết 43: doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách sau ngày 24/8/2026 (ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực) sẽ không được giảm nếu tổng doanh thu năm 2026, 2027 của tất cả các doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách đó cộng lại vượt 10 tỷ đồng. Doanh thu xét theo cả nhóm, không xét riêng từng công ty con sau chia tách.

5. Cá nhân, hộ kinh doanh: Mẫu 01, Mẫu 02, Mẫu 03 dùng khi nào

Phần thuế TNCN áp dụng cho cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh — bao gồm cả người đăng ký thành lập hộ kinh doanh và người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh. Mức giảm 30% tính trên số thuế TNCN phải nộp từ hoạt động kinh doanh của kỳ 2026, 2027, không phân biệt phương pháp tính thuế. Doanh thu xét ngưỡng 10 tỷ đồng xác định theo Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP).

Ba biểu mẫu kèm nghị định phân theo người kê khai:

Biểu mẫu Ai dùng Nộp khi nào
Mẫu 01 Cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng, tự kê khai giảm thuế Nộp kèm hồ sơ khai thuế quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc năm
Mẫu 02 Tổ chức, cá nhân khấu trừ thuế, khai thay, nộp thay cho cá nhân kinh doanh (ví dụ sàn thương mại điện tử, đơn vị chi trả) Nộp kèm tờ khai thuế TNCN theo tháng, quý hoặc từng lần phát sinh
Mẫu 03 Cá nhân kinh doanh có doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng — không còn thuộc diện giảm, phải nộp lại số thuế đã giảm Nộp kèm hồ sơ khai thuế của kỳ có doanh thu lũy kế từ đầu năm vượt 10 tỷ đồng

Điểm nhân văn của nghị định: số thuế phải nộp bổ sung do vượt ngưỡng không bị tính tiền chậm nộp cho tới thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng. Vượt ngưỡng vì làm ăn tốt hơn dự kiến không bị coi là chậm nộp, miễn là kê khai Mẫu 03 đúng hạn.

Cá nhân nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu mà cuối năm phát hiện nộp thừa (ví dụ đã nộp đủ 100% trước khi nghị định ban hành) được bù trừ hoặc hoàn trả theo pháp luật quản lý thuế. Người chưa kịp kê khai giảm cũng được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ đã nộp, hoặc xác định số giảm khi quyết toán năm — quyền lợi không mất đi vì khai muộn.

Chủ cửa hàng tạp hóa nhỏ đứng tại quầy hàng của mình
Hộ, cá nhân kinh doanh được giảm 30% thuế TNCN từ kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.

Lưu ý ranh giới với các chính sách đã có: hộ, cá nhân kinh doanh doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống vốn đã không phải nộp thuế GTGT, TNCN theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP (xem bài ngưỡng 1 tỷ đồng), nên mức giảm 30% này thực sự có ý nghĩa với nhóm doanh thu trên 1 tỷ đến 10 tỷ đồng. Hộ kinh doanh muốn xem toàn cảnh nghĩa vụ thuế của mình có thể đọc thêm bài hộ kinh doanh phải đóng những loại thuế nào.

6. Việc cần làm ngay cho kỳ tạm nộp và quyết toán 2026

  1. Ước lại doanh thu cả năm 2026 theo đúng công thức của nghị định — cộng đủ doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính và thu nhập khác, gồm cả chi nhánh phụ thuộc.
  2. Áp mức giảm 30% vào số tạm nộp quý IV/2026 nếu dự kiến không quá 10 tỷ đồng. Doanh nghiệp đã tạm nộp quý III mà chưa trừ phần giảm thì phần chênh lệch sẽ được xử lý khi quyết toán năm.
  3. Doanh nghiệp sát ngưỡng (9–11 tỷ đồng): theo dõi doanh thu lũy kế hằng tháng; nếu khả năng vượt 10 tỷ đồng là rõ ràng thì cân nhắc tạm nộp đủ để tránh phát sinh số thiếu lớn khi quyết toán.
  4. Cá nhân, hộ kinh doanh kê khai: nộp Mẫu 01 kèm hồ sơ khai thuế kỳ gần nhất; đối chiếu lại số đã nộp từ đầu năm để xác định phần được bù trừ, hoàn.
  5. Giữ hồ sơ chi phí như bình thường: mức giảm tính trên số thuế phải nộp, nên hóa đơn đầu vào vẫn phải hợp lệ — hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên vẫn phải thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính chi phí được trừ.

Câu hỏi thường gặp

Đã tạm nộp quý I–III/2026 mà chưa trừ 30% thì có mất quyền lợi không?

Không. Mức giảm áp cho cả kỳ tính thuế 2026, nên số giảm sẽ được xác định đầy đủ khi quyết toán năm; phần đã nộp thừa được bù trừ hoặc hoàn theo pháp luật quản lý thuế. Từ quý IV/2026, doanh nghiệp thuộc diện có thể tự trừ ngay khi tạm nộp.

Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế TNDN thì giảm thế nào?

Trừ ưu đãi trước, giảm 30% sau: số thuế được giảm tính trên số thuế còn phải nộp sau khi đã trừ phần ưu đãi theo Luật Thuế TNDN hoặc các luật, nghị quyết khác của Quốc hội.

Giữa năm mới biết doanh thu sẽ vượt 10 tỷ đồng, có bị phạt phần đã giảm không?

Với doanh nghiệp: phải nộp đủ số thuế thiếu, tiền chậm nộp xử lý theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Với cá nhân kinh doanh: kê khai Mẫu 03 và nộp lại số đã giảm, không bị tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ vượt ngưỡng.

Hộ kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu có được giảm không?

Được. Nghị định ghi rõ mức giảm áp dụng không phân biệt phương pháp tính thuế. Hộ kinh doanh thuộc diện tổ chức khấu trừ, khai thay (ví dụ bán hàng qua sàn thương mại điện tử) thì đơn vị khai thay sẽ kê khai phần giảm theo Mẫu 02.

Doanh nghiệp mới thành lập cuối năm 2026 tính ngưỡng 10 tỷ thế nào?

Nếu kỳ tính thuế đầu tiên dưới 3 tháng và được cộng vào kỳ tính thuế kế tiếp thành một kỳ, doanh thu và số thuế được giảm xác định theo cả kỳ đã gộp. Doanh nghiệp mới nên xác định phương án kỳ tính thuế ngay từ khi khai thuế ban đầu để không lúng túng khi quyết toán.

Về Kế Toán Biên Hòa

Kế Toán Biên Hòa nhận kế toán trọn gói, quyết toán thuế cuối năm, kế toán nội bộ và báo cáo tài chính cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh tại Biên Hòa, Đồng Nai. Khách hàng đang dùng dịch vụ được chúng tôi rà ngưỡng doanh thu và áp mức giảm 30% theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP ngay trong kỳ tạm nộp quý IV/2026 và quyết toán năm.

Xem thêm: Nghị quyết 43/2026/QH16 — ai được giảm 30% thuế · ngưỡng 1 tỷ đồng theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP · tất cả bài cập nhật chính sách.

Nguồn tham khảo: Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 của Chính phủ quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 — toàn văn đăng trên Cổng Xây dựng chính sách pháp luật (xaydungchinhsach.chinhphu.vn, 31/10/2026); Báo Điện tử Chính phủ (baochinhphu.vn, 30/10/2026). Số liệu ví dụ là giả định để minh họa. Bài viết mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn cho trường hợp cụ thể.

Kế Toán Biên Hòa Dịch vụ kế toán – thuế & pháp lý doanh nghiệp

Bài viết liên quan

Nghị định 399/2026/NĐ-CP: lương tối thiểu vùng từ 01/01/2027 — Biên Hòa thuộc vùng I
20/11/2026
Nghị định 399/2026/NĐ-CP: lương tối thiểu vùng từ 01/01/2027 — Biên Hòa thuộc vùng I
Nghị định 393/2026/NĐ-CP: giấy phép lao động cho người nước ngoài từ 05/12/2026
27/10/2026
Nghị định 393/2026/NĐ-CP: giấy phép lao động cho người nước ngoài từ 05/12/2026
Nghị định 392/2026/NĐ-CP: giấy chứng nhận đủ điều kiện an ninh, trật tự do cơ quan nào cấp từ 15/11/2026
27/10/2026
Nghị định 392/2026/NĐ-CP: giấy chứng nhận đủ điều kiện an ninh, trật tự do cơ quan nào cấp từ 15/11/2026
Đăng ký tư vấn

Cần đơn vị lo trọn phần kế toán – thuế?

Để lại thông tin, chuyên viên sẽ gọi lại tư vấn và báo phí theo đúng quy mô doanh nghiệp của bạn.

weaverhcm@gmail.com
Đăng ký tư vấn miễn phí
Thông tin của bạn được bảo mật tuyệt đối
✓
Đã nhận thông tin!
Chuyên viên sẽ gọi lại cho bạn trong vòng 15 phút (giờ làm việc).
Zalo Gọi